نويسنده: آلفرد آدلر
ترجمه: الهام مؤدب

نوجوانان دوست دارند كه به چشم كودك به آنان نگاه نكنيم و براي‌شان ارزش قائل شويم. در اين صورت از بسياري تنش‌هاي بين والدين و نوجوانان كاسته مي‌شود. در غير اين صورت نوجوان مي‌كوشد ثابت كند كه ديگر كودك نيست. علت بسياري از حالات و رفتارهاي نوجوانان علاقه به اثبات استقلال و برابري با بزرگسالان است.
جهت‌گيري نوجوان به برداشت او از مفهوم «بزرگ شدن» بستگي دارد. اگر تصور كند «بزرگ شدن» به معني رهايي از قيد و بندهاست، عليه محدوديت‌ها مبارزه مي‌كند. سيگار مي‌كشد، ناسزا مي‌گويد، شب دير به خانه برمي‌گردد. برخي از نوجوانان مخالفت‌هاي شديد و دور از انتظاري با والدين دارند.
والدين متعجب مي‌شوند كه چرا فرزند مطيع و حرف‌شنو، سركش و نافرمان شده است.
در حقيقت نگرش نوجوان تغيير نكرده است، بلكه نوجوان با والدينش مخالفت مي‌كند. او وقتي آزادي و قدرت بيشتري به دست مي‌آورد، مخالفت خود را نشان مي‌دهد. پسري كه هميشه پدرش او را اذيت مي‌كرد در ظاهر مطيع و سر‌به‌زير بود. زماني كه احساس توانايي كرد، با پدرش دعوا و او را اذيت، و خانه را ترك مي‌كند.
در مواردي بايد به نوجوان آزادي و استقلال داد و نبايد هميشه مراقب او بود. در غير اين‌صورت نوجوان بيشتر مي‌كوشد تا از قيد و بندها آزاد شود. هرچه والدين با او مانند كودك رفتار كنند، او بيشتر مبارزه و مخالفت مي‌كند.

نوجوانان و جوانان قشر عظیمی از جمعیت هر کشور خصوصاً جامعه ما را تشکیل می‌دهند. آنان سرمایه‌های ارزشمند جامعه و امیدهای درخشان مملکت تلقی می‌شوند و عامل بسیار مهمی در رشد و توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور به شمار می‌روند و از ایشان انتظار می‌رود که در آینده‌ای نه چندان دور مسئولیت عظیم و سنگین اداره چرخهای مملکت خود را عهده‌دار گردند.
آیین مقدس اسلام عنایت خاصی به نسل جوان داشته و آنان رااز جنبه‌های مادی، معنوی، اخلاقی، اجتماعی، روانی و تربیتی تحت مراقبت قرار داده است. اولیاء‌گرامی اسلام نوجوانی و جوانی را در ردیف بزرگترین نعمت‌های الهی در زندگی بشر شناخته و به انحاء مختلف به آن توجه نموده‌اند. برای نمونه پیامبر گرامی اسلام (ص) می‌فرمایند : در قیامت هیچ بنده‌ای قدم از قدم برنمی‌دارد مگر آنکه به این پرسشها پاسخ دهد:


▪ اول آنکه عمرش را در چه کاری سپری کرده
▪ دوم آنکه جوانیش را در چه راهی صرف کرده است.

حضرت علی (ع) می‌فرمایند : دو چیز است که قدر و قیمتشان شناخته نیست مگر آنکه از دست بروند، یکی جوانی و دیگری تندرستی.(۱)
در اسلام همچنین از نوجوانی و جونی به عنوان منزل قوت و نیرومندی ایام زندگی یاد شده است که بین ضعف ایام کودکی و ناتوانی دورة پیری قرار گرفته است. همانطور که فلسفی نوشته است، ایام جوان یدوران قوت و قدرت است؛ دوران نشاظ و شادمانی و امید است ؛ دوران شور و التهاب است؛ دوران کار و تلاش است؛ مزارع سرسبز با نیروی نسل جوان آباد است؛ معادن با سعی و کوشش نسل جوان استخراج می‌شود؛ عمران و آبادیها مدیو همت نسل جوان است و سرانجام دفاع از مرزها و حقظ استقلال و امنیت کشور به عهده نسل جوان است. (۲)

نويسنده: دانيل گلمن
ترجمه: حميدرضا بلوچ

مينو و امير دختر پنج‌ساله‌شان، نرگس را تماشا مي‌كنند. او سرگرم بازي ويدئويي جديد است. اما تا نرگس بازي را شروع مي‌كند، پدر و مادرش بااشتياق بسيار مي‌كوشند به او كمك كنند. راهنمايي‌هاي ضد و نقيض دختر كوچك را از هر طرف محاصره مي‌كند.
مينو با هيجان و اضطراب او را راهنمايي مي‌كند: «به طرف راست، به طرف راست. بايست! بايست!» و نرگس در حالي كه لب‌هايش را مي‌گزد، مي‌كوشد از دستورهاي مادر پيروي كند.
امير با بي‌حوصلگي فرياد مي‌كشد: «ببين، اين‌طوري درست نيست. برو به سمت چپ! سمت چپ!»
در همين حين، مينو با نااميدي جيغ مي‌زند: «بايست! بايست!»
نرگس كوچولو كه نمي‌داند به حرف مادرش گوش دهد يا پدرش، در حالي‌كه اشك در چشمانش جمع شده است، سرگردان و خسته، اهرم بازي را به اين طرف و آن طرف مي‌برد.
پدر و مادر بدون توجه به اشك‌هاي دخترك، به مشاجره با يكديگر مشغول‌اند. مينو با عصبانيت به امير مي‌گويد: «او نمي‌تواند حتي آن دسته را خوب تكان دهد».

نويسنده: آوا سيلكر
ترجمه: ميترا كدخدايان

فهماندن اين نكته كه چگونه برقراري روابط جنسي نامشروع مي‌تواند نوعي ناهنجاري زيان‌بار باشد، براي كودكان آسان نيست. افزايش آمار عمل وحشيانه
تجاوز در دنيا، نشانگر اين است كه روز به روز بشر به سقوط اخلاقي بيشتري نزديك مي‌شود و به خود و دنياي اطراف، زيان‌هاي فراواني وارد مي‌سازد. ما به عنوان پدر و مادر مؤظفيم كه به فرزندان خود بياموزيم كه تفاوت و تمايز بين انسان‌هاي خوب و بد، مهربان و خشن، سالم و بيمار را درك كنند. بايد به آنها كمك كنيم تا بتوانند در رويارويي با افراد مختلف تا حد امكان اين اختلاف را درك كنند، تا سالم بمانند. اين بدان معناست كه بايد از سنين خيلي پايين و در كودكي به آنان بياموزيم كه به فكر تأمين سلامت خود باشند.
امروزه والدين واقعاً نمي‌دانند كه آيا بايد همه واقعيت‌ها را با فرزند خود در ميان بگذارند يا خير؛ از او بخواهند به همه مردم اعتماد كند يا مدام مراقب اطراف خود باشد، كمكش كنند تا معناي عشق را دريابد و يا ترس و پرهيز را در او تقويت كنند. از ديرباز والدين به كودكان‌شان در مورد غريبه‌ها هشدار داده‌اند. در داستان‌ها و سرگذشت‌هاي باستاني نيز همواره به اين مورد اشاره شده است. براي نمونه، شنل قرمزي يكي از داستان‌هاي هشدار دهنده و عبرت‌آموز در مورد غريبه‌هاست. در دنياي امروز هم هنوز والدين بايد بر انتقال اين پيام پافشاري كنند.

ترجمه و تنظيم: شيرين شاهي‌فر

پدران و مادران براي تربيت فرزندان‌شان، در خانه، روش‌هاي گوناگوني به‌كار مي‌برند كه آقاي «گري اسمالي»، آن را به چهار گروه زير تقسيم مي‌كند:

١ـ والد سالارمنش يا سلطه‌گر
والدين سالارمنش، منفي‌ترين خصلت‌ها را در كودكان پرورش مي‌دهند و به‌طور معمول معيارها و انتظارات زيادي دارند. با وجود اين، به‌ندرت از كودكان‌شان دلسوزانه حمايت مي‌كنند و درباره مقررات خشك‌شان، كمتر توضيح مي‌دهند. آنان انعطاف‌ناپذير و سرسخت‌اند و به‌علت باورهاي سفت و سخت‌شان، از فرزندان مي‌خواهند از انجام برخي فعاليت‌ها، خودداري نمايند. اما از آنجايي كه بچه‌ها دلايل غلط‌ بودن آن فعاليت‌ها را نمي‌دانند، ممكن است مخفيانه آنها را انجام دهند.

نويسنده: مريلين گوتن
ترجمه: مهدي قراچه‌داغي

كودك به سيب‌هاي سرخ براقي كه در برابر چشمانش كپه شده بودند خيره شده بود. سرش را بلند كرد و به دست‌فروشي كه به او خيره شده بود، چشم دوخت. چشمان بزرگ قهوه‌اي رنگش ميان سيب‌هاي آب‌دارِ، روي چرخ دستي و صاحب چرخ‌ دستي تاب مي‌خورد.
«آهاي بچه، قصد داري سيب‌ها را بدزدي؟»
و پسرك كم‌سال، در حالي‌كه مي‌لرزيد در جواب دست‌فروش گفت: «نه قربان. خيلي تلاش مي‌كنم، اين كار را نكنم».
پيدا كردن نظم و انضباط و ادب و تربيت براي بچه‌ها، به راستي كه دشوار است. اما پدر و مادر هم از اين دشواري، بي‌نصيب نيستند. در واقع تربيت فرزندان براي بعضي والدين، دشوارترين بخش كار پدري و مادري است.

نويسنده: دكتر آنيتا گوريان
مترجم: پريسا كاكائي

پس از زمين‌لرزه اقيانوس هند و سونامي بيشتر تلويزيون‌هاي آمريكا و ساير رسانه‌اي گروهي، تصاويري از كودكان در حال مرگ، مجروح، حيران، در جستجوي پدر و مادر و بي‌خانمان را نشان مي‌دهند، افرادي كه زندگي‌شان كاملاً از هم پاشيده است. همچنين خبرها، آماري از كودكان گم‌شده نيز ارائه مي‌دهند. عكس‌ها، حاوي جزئيات گويايي هستند و والدين از خود مي‌پرسند، چه‌وقت و چگونه، اين حوادث را براي فرزندان‌شان توضيح دهند. تقريباً پاسخ‌گويي به سؤالات و مسائل مورد توجه كودكان، امري دشوار است. اما همانند تمام بحث‌هاي مهم، ايجاد فضاي باز براي گفتگو امري حياتي و صداقت نيز عاملي ضروري است. برخي موضوعات مورد توجه كودكان، به سرعت جواب نمي‌گيرند و تقريباً براي روشن شدن موضوع، به بيش از يك‌بار گفتگو نياز است.
در مورد كودكاني كه ممكن است آمادگي زيادي براي نگران شدن، احساس اضطراب، ضربه روحي و فشار رواني داشته باشند، دقت كنيد. كودكاني كه:
در مناطق زلزله خيز و حوادث غيرمترقبه زندگي مي‌كنند سابقه تجربه بلاياي طبيعي را داشته‌اند و در حال حاضر دچار چنين مسئله‌اي هستند، مانند: توفان، سيل، فوران آتشفشان، آتش‌سوزي جنگل، و غيره. يا كساني كه بستگاني در مناطق آسيب‌ديده، دارند. سابقه تجربه حادثه شخصي تنش‌زا و تلخي را داشته‌اند مانند طلاق والدين، جدايي از پدر و مادر، بيماري يا مرگ در خانواده.
سابقه تأثير منفي بلاياي غيرطبيعي بر زندگي‌شان را داشته‌اند، وقايعي مثل جنگ، بم‌باران، از دست دادن پدر يا مادر يا دوست در حادثه‌اي فجيع، اينان مشكل عاطفي يا يادگيري دارند.

نويسنده: دكتر رابين اف. گودمن
مترجم: پريسا كاكائي

خطر غريبه‌ها: كمك به بچه‌ها براي كسب امنيت
پدر و مادر دوست دارند هميشه از بچه‌هاي‌شان حمايت كنند، اما نمي‌توانند تمام روز را با آنها بگذرانند. كودكان، بايد ياد بگيرند كه چگونه در امان و هوشيار باشند و هنگامي كه در راه مدرسه، بازي يا حتي در خانه هستند در برابر غريبه‌ها و آدم‌ربايي از خودشان محافظت كنند. والدين، مي‌توانند به بچه‌ها كمك كنند تا بياموزند در شرايط آزاردهنده و ناامن چه كنند؟
راهنمايي‌هاي زير، مي‌تواند به والدين و كودكان كمك كند تا احساس امنيت بيشتري داشته باشند:

كودك خود را بهتر تربيت كنيم، راحت‌تر زندگي كنيم
نويسنده: حميدرضا اشرفي

از بدو تولد تا دو سالگي
با صدا و لحن ملايم، با كودك صحبت كنيم. ارتباط چهره به چهره هم مهم است، بايد با چهره گشاد و شاد، با كودك روبه‌رو شويم. او به‌راحتي حالت عصبانيت و ناراحتي را از چهره ما درك مي‌كند و متأثر مي‌شود. همواره بچه‌ها را در آغوش بگيريد، ببوسيد، نوازش كنيد و با آنها بخنديد.

نويسندگان: دان دينك مير، «والدين و فرزندان زير شش سال» گري د. مك‌كي و جيمز اس. دينك مير
ترجمه: مجيد رئيس دانا

كوشش در ياد دادن كنترل ادرار، پيش از موعد سبب دلسردي بچه و والدين مي‌شود. معمولاً بچه‌ها تا دو – سه سالگي، از نظر بدني به اندازه كافي رشد نكرده‌اند، كه مدفوع و ادرار خود را كنترل كنند. اين بدان معني است كه آموزش كنترل ادرار، بايد زماني بين دو تا سه ‌سالگي انجام شود. به آمادگي فرزندتان توجه داشته باشيد. نكته حائز اهميت اين است بچه‌ها را در هر يك از مراحل آموزش كنترل ادرار زير فشار نگذاريد.
وقتي به فرزندتان آموزش كنترل ادرار مي‌دهيد، مي‌توانيد گام‌هاي اساسي زير را دنبال كنيد: