نويسنده: ويليام وست
مترجمان: شهريار شهيدي، سلطانعلي شيرافكن

برخي از تجربه‌هاي معنوي يا عرفاني، به‌صورت اتفاقي و مستقل روي مي‌دهند و اثرهاي آنها بر شخصي كه آنها را تجربه كرده است، با گذشت زمان، به‌تدريج از بين مي‌رود. با اين‌حال، برخي از تجربه‌هاي معنوي، اثرهاي عميق و طولاني بر اشخاصي كه با چنين تجربه‌هايي مواجه مي‌شوند، باقي مي‌گذارند؛ به‌گونه‌اي كه ممكن است بيداري‌هاي معنوي يا شكوفايي معنوي خوانده شوند. آساگيولي (١٩٨٦ م) كه مؤسس يكي از رويكردهاي فرافردي با عنوان تركيب رواني است، چهار مرحله را در رشد يا بيداري معنوي فرد، مشخص مي‌كند:

نویسنده: آچاریا
مترجم: فلورا دوست‌محمدیان

این خود شما هستید؛ که بدبختی‌ها، شادی‌ها، منفی‌ها، مثبت‌ها، جهنم یا بهشت زندگی‌تان را به وجود می‌‌آورید. وقتی این مطلب را فهمیدید و پذیرفتید، آنگاه همه چیز تغییر کرده، امکانات جدیدی پدید می¬آید؛ و آماده پذیرفتن آن می¬شوید.
یک داستان قدیمی بسیار مشهور است:

نویسنده: ویلیام وست
ترجمه: شهریار شهیدی و سلطانعلی شیرافكن

الكینز و دیگران (١٩٨٨) در تلاش برای شناخت گسترده‌تر معنویت، ادبیات مربوط به معنویت را مطالعه كرده و از بررسی اجزای تشكیل دهنده معنویت، دریافتند كه معنویت شامل نُه خصوصیت اساسی است. سپس، وجود این خصوصیات را در پنج آزمودنی، كه معنویت یكی از خصوصیات شناخته شده آنها بود، آزمایش نمودند. این پنج تن، خود را پیرو یكی از مذاهب بودایی، كاتولیك، پروتستان و یهودی معرفی كرده بودند. در واقع الكینز و دیگران (١٩٨٨) پدیده معنویت را دارای یك ساختار چند بعدی می‌دانند كه شامل نه بخش عمده می‌شود. این اجزا به‌طور خلاصه به قرار زیر هستند:

نویسنده: ویلیام وست
ترجمه: شهریار شهیدی و سلطانعلی شیرافكن

به نظر می‌رسد واژه معنویت كلمه‌ای است مثل عشق كه برای بسیاری از مردم اهمیت به‌سزایی دارد، ولی مشخص كردن مفهوم آن بسیار دشوار است و بسیاری معتقدند كه معنویت فراتر از كلمات است. در حقیقت، چنین به‌نظر می‌رسد كه كلمات، قادر به تشریح معنویت نیستند و كلام از سخن گفتن درباره معنویت قاصر است. مسئله دیگری كه غالباً درباره معنویت مطرح می‌شود این است كه، معنویت با مذهب هم‌معنا نیست.
برای ما مفید است كه مفهوم «بودن» را بررسی كنیم. موضع مؤلف در این‌باره این نیست كه وجود معنویت را به اثبات برساند یا خواننده را قانع كند كه معنویت وجود دارد. نكته مسلم این است كه در نظر بسیاری از افراد جامعه، معنویت اهمیت حیاتی دارد. در نتیجه، درمان‌گران نیاز دارند این واقعیت را درك كنند و اهمیت آن را در كار خود بشناسند. ممكن است درمان‌گران احساس كنند كه تجربه‌های معنوی را می‌توانند با استفاده از كلمات غیرمعنوی درك كنند، اما این نظر به منزله محروم كردن افراد از آزادی بیان و استفاده از كلام است. مذهب و معنویت، مجموعه‌ای از كلمات و چارچوب‌ها ارائه می‌دهند كه از طریق آنها، انسان می‌تواند معنا و مفهوم زندگی خود را درك كند. البته نیازی به بررسی این پدیده نداریم و بسیاری از درمان‌گران نیز همین راه را انتخاب می‌كنند. اما این قبیل درمان‌گران باید بدانند كه بررسی نكردن این مسئله، در كار و توانایی آنها، محدودیتی ایجاد می‌كند؛ پس باید به این محدودیت، توجه داشته باشند.

نویسنده: اوهان هارجی – كریستین ساندرز و دیوید دیكسون
ترجمه: خشایار بیگی – مهرداد فیروزبخت

نفوذ و قدرت
شواهدی كه نشان می‌دهند قدرت یكی از منافع نفوذ است، از تحقیقاتی به دست آمده‌اند كه در مورد رهبری انجام شده‌اند. در واقع در نظریه‌ی رهبری گفته می‌شود كه رهبری، یعنی اعمال نفوذ بالا دستان بر زیردستان (هاوس و بیتز 1979، بس1984). تحقیقات نشان می‌دهند كه كارآمدی رهبر به شش نوع قدرت اجتماعی بستگی دارد (روین و روبین، 1983) . از آنجا كه متخصصان برای جلب موافقت مراجعان باید نقش رهبر و نفوذكننده را بازی كنند، شایسته است این شش نوع قدرت را بیش‌تر بررسی كنیم:

نویسنده: ویلیام وست
ترجمه: شهریار شهیدی و سلطانعلی شرافكن

«تشریح كردن تجربه‌های مذهبی با كلمات، كاری بس دشوار است» (هی، ١٥٢: ١٩٨٢)
«تجربه‌های مذهبی و به‌ویژه عرفانی، تأثیر عظیمی بر روان‌درمانی گذشته‌اند و از بسیاری جهات، برنامه‌ریزی درمانگر برای به‌وجود آوردن تغییرات عمده در ساختار شخصیت مراجعان، به‌صورت مستقیم به همین حالات مذهبی بستگی دارد» (فلتهام، ١٩٩٥: ٩٩)
تعریف هر یك از تجربه‌های مذهبی، عرفانی و معنوی و سپس تفكیك آنها از یكدیگر، كار بسیار دشواری است. در واقع، دیوید هی و آن موریسی در مقاله خود تحت عنوان «گزارشی از تجربه‌های وجدآمیز، فراهنجار یا مذهبی در بریتانیای كبیر و ایالات متحده»، وجود این دشواری به‌وضوح حتی در عنوان مقاله خود بیان كرده‌اند.
برای مثال: تغییر در ارزش‌ها بر اثر تجربه معنوی (الكینز و دیگران، ١٩٨٨) و نیز بر اثر تجربه عرفانی (آلمن و همكاران، ١٩٩٣؛ پانك و ریچاردز، ١٩٦٦) مشاهده می‌شود كه غالباً اگر نه با كلمات واحد لااقل با اصطلاحات مشابه بیان می‌گردد. اگر تعاریف الكینز و همكاران (١٩٨٨) و توماس كوپر (١٩٨٠) را از معنویت و تجربه معنوی با تعریف آلمن و دیگران (١٩٨٨) از تجربه عرفانی با هم مقایسه كنیم، وجوه مشتركی پیدا خواهیم كرد، شامل فرامادی بودن، تغییر ارزش‌ها، و احساسات مربوط به قدیس بودن.

نويسنده: برايان لوك‌سي‌وارد
مترجم: مهدي‌ قراچه‌داغي

حدود ٥٠٠ سال قبل از ميلاد مسيح، نوشته‌هاي مشهورترين فيلسوف چيني لائو تژو، با عنوان تائو ته چينگ به چاپ رسيد. اين مجموعه ٥٠٠٠ كلمه‌اي كه بدواً براي رهبران كشور نوشته شده بود، به زودي تبديل به رساله زندگي مردم چين شد كه راه رسيدن به روشن‌بيني از طريق آرامش درون را نشان مي‌داد. لائو تژو براي توصيف حركت، راه، يا طريق رسيدن به انرژي جهاني، از كلمة تائو استفاده كرد. لائو تژو معتقد بود كه با آرامش درون، مي‌توان به دنياي صلح‌آميز دست يافت. تنها با داشتن آرامش درون است كه مي‌توانيد به صلح بيرون برسيد.
مفهوم تائوئيسم در اين بيان خلاصه است كه همه‌چيز با يك جريان انرژي به نام شي يا چي در ارتباط است. اگر با اين جريان همراه شويد، به هم‌زيستي مسالمت‌آميز با خود و با دنياي پيرامون‌تان مي‌رسيد. حركت در خلاف جهت اين جريان، اختلالات دروني و نيز بيروني ايجاد مي‌كند، كه نتايجي دور از انتظار بر جاي مي‌گذارد. اين حركت انرژي زندگي، حركت دايره‌اي‌شكل دارد، مانند جزر و مد اقيانوس. يكي از تأكيدات تائو ته چينگ، ايجاد تعادل ميان دو نيروي مخالف يين و يانگ است كه موجب هماهنگي، شكيبايي و تعديل در حوادث زندگي مي‌شوند. تائوي لائو تژو همة مردم را به درون‌نگري دعوت مي‌كند. از آنها مي‌خواهد آهنگ‌هاي درون را كه هماهنگ‌ با آهنگ‌هاي جهاني است، احساس كنند. اين‌گونه نه‌تنها به آرامش درون مي‌رسيم، بلكه با طبيعت و با همة روابط هماهنگ مي‌شويم. لائو، همچنين به اهميت اتكاي به نفس اشاره مي‌كرد: «عاقل‌ها دنبال راه‌ حل مي‌گردند و جاهل‌ها سرزنش مي‌كنند.» با آنكه ظاهراً تائوئيسم براي بسياري از غربي‌ها، غريبه است، در بسياري از نوشته‌هاي غربي نيز به نشانه‌هايي از آن برمي‌خوريم كه نمونة بارز آن، منش ويني پوه به آن شكلي است كه بنجامين هوف در كتاب تائو پوه، توصيف كرده است. ديان درهر، در كتاب تائوي آرامش درون، توضيح داده است كه لائو به چهار اصل مهم اشاره دارد كه به كمك آن مي‌توان به آرامش درون رسيد: وحدت وجود، تعادل پويا، رشد اَدواري اقدام هماهنگ.

نويسنده: رابرت گاس و كاتلين برهوني «سرودخواني معنوي»
مترجم: ناهيد ايران‌نژاد

در آرامش عرفاني، قبل از سپيده‌دم در «مكنس» مراكش، صداي مجذوب‌كننده مؤذن‌ها، كساني كه مؤمنان را به نماز فرامي‌خوانند، از مناره‌هاي شهر، به گوش مي‌رسد. آهنگ جذاب اذان، از فراز مناره‌هاي مختلف به هم مي‌پيوندد و موجب بيداري مردم از خواب مي‌شود. هنگام صبح نداي مرسوم اذان براي انجام عبادت اوج مي‌گيرد:
«الله‌اكبر، الله‌اكبر، الله‌اكبر، الله‌اكبر» (خدا بزرگ است، خدا بزرگ است، خدا بزرگ است).
«اشهدُ اَن لا اله الا الله» (شهادت مي‌دهم كه خدايي جز او نيست).
اشهدُ انّ محمداً رسول‌الله» (شهادت مي‌دهم كه محمّد رسول خداست).
« براي نماز بياييد، براي نماز بياييد»
مؤمنان، كم‌كم در مسجد جمع مي‌شوند، ابتدا قبل از شروع نماز وضو مي‌گيرند، (آيين شست‌ و شو براي چشم‌هاي خواب‌آلود.) بازتاب نور چراغ‌ها در فواره‌ها، تابش نور آبي، سبز و زرد بر آجرها و سراميك‌ها مي‌درخشد. افرادي كه زودتر رسيده‌اند با فروتني به خاك افتاده، خدا را ستايش مي‌كنند. با نداي بعدي، مردان و زنان جدا از يكديگر رو به قبله (شهر مقدس مكه) به صف مي‌ايستند، دست‌ها را به طرف گوش‌ها برده، كف دست‌ها رو به بيرون است و يكي از مراسم پنج‌گانه عبادت را آغاز مي‌كنند. «صلوة– الله‌اكبر» (خدا بزرگ است) پيش‌نماز يا امام يعني كسي كه در جلو ايستاده، يكي از آيه‌هاي كتاب مقدس قرآن را مي‌خواند:
«بسم‌الله الرحمن الرحيم» (به نام خداي مهربان و بخشنده)، ستايش خداوند همه جهانيان را.